Jak działa rynek · 13 listopada 2026
Bank nie pożycza cudzych pieniędzy. Tworzy nowe
Skąd się wziął banknot i skąd się bierze pieniądz na rachunkach.
Co mówi lektor
Cały tekst filmu, scena po scenie. Liczby zapisane tak, jak czyta je lektor.
- Londyn, siedemnasty wiek. Jedno złoto, a płacą nim dwie osoby.
- Ludzie oddawali złoto złotnikom na przechowanie. W zamian dostawali kwit.
- Kwitami płacono jak pieniędzmi, a złotnik to samo złoto pożyczał dalej.
- Z takich kwitów wyrósł banknot, pisze Bank Anglii.
- Dziś nie trzeba nawet złota. Bierzesz sto tysięcy kredytu, a bank po prostu dopisuje je na Twoim rachunku.
- W Polsce na każde sto złotych tylko siedemnaście to gotówka. Resztę w większości stworzyły banki.
- Czy banki mogą tworzyć pieniądz bez końca? Nie. Hamują je stopy procentowe, przepisy i to, ile ludzie chcą pożyczać.
- Złotnik pożyczał cudze złoto. Bank tworzy pieniądz jednym wpisem.
Skąd to wiemy
Źródła: Bank Anglii, „The Bank of England note: a short history”, Quarterly Bulletin 1969 Q2; Bank Anglii, „Money creation in the modern economy”, Quarterly Bulletin 2014 Q1; NBP, podaż pieniądza M3, stan na koniec września 2026 r. Kredyt 100 000 zł to przykład ilustracyjny. Materiał edukacyjny, nie jest rekomendacją.
Oglądaj dalej
Najpierw filmy z tej samej playlisty: Jak działa rynek.







