Mechanizmy Rynkowe

Jak działa rynek · 13 listopada 2026

Bank nie pożycza cudzych pieniędzy. Tworzy nowe

Skąd się wziął banknot i skąd się bierze pieniądz na rachunkach.

Co mówi lektor

Cały tekst filmu, scena po scenie. Liczby zapisane tak, jak czyta je lektor.

  1. Londyn, siedemnasty wiek. Jedno złoto, a płacą nim dwie osoby.
  2. Ludzie oddawali złoto złotnikom na przechowanie. W zamian dostawali kwit.
  3. Kwitami płacono jak pieniędzmi, a złotnik to samo złoto pożyczał dalej.
  4. Z takich kwitów wyrósł banknot, pisze Bank Anglii.
  5. Dziś nie trzeba nawet złota. Bierzesz sto tysięcy kredytu, a bank po prostu dopisuje je na Twoim rachunku.
  6. W Polsce na każde sto złotych tylko siedemnaście to gotówka. Resztę w większości stworzyły banki.
  7. Czy banki mogą tworzyć pieniądz bez końca? Nie. Hamują je stopy procentowe, przepisy i to, ile ludzie chcą pożyczać.
  8. Złotnik pożyczał cudze złoto. Bank tworzy pieniądz jednym wpisem.

Skąd to wiemy

Źródła: Bank Anglii, „The Bank of England note: a short history”, Quarterly Bulletin 1969 Q2; Bank Anglii, „Money creation in the modern economy”, Quarterly Bulletin 2014 Q1; NBP, podaż pieniądza M3, stan na koniec września 2026 r. Kredyt 100 000 zł to przykład ilustracyjny. Materiał edukacyjny, nie jest rekomendacją.